Tin tức - sự kiện

Những điều cần biết

Cập nhật: 16:11:29 - 28/08/2014

Tác phẩm âm nhạc


Là tác phẩm được thể hiện dưới dạng nốt nhạc trong bản nhạc hoặc các ký tự âm nhạc khác có hoặc không có lời, không phụ thuộc vào việc trình diễn hay không trình diễn.


Tác giả


Là người sáng tạo ra tác phẩm. Trong trường hợp có hai người hoặc nhiều người cùng sáng tạo ra tác phẩm thì những người đó là các đồng tác giả. Người sáng tạo ra tác phẩm phái sinh từ tác phẩm của người khác, bao gồm các tác phẩm dịch từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác, tác phẩm phóng tác, cải biên, chuyển thể, biên soạn, chú giải, tuyển chọn là tác giả của tác phẩm phái sinh đó.


Quyền tác giả & quyền tác giả âm nhạc


Quyền tác giả âm nhạc là quyền của tổ chức, cá nhân đối với tác phẩm âm nhạc do mình sáng tác hoặc được sở hữu hợp pháp. Quyền này được hiểu là quyền cho phép và quyền nhận thù lao. Quyền cho phép có nghĩa là quyền tự quyết định cho phép người khác khai thác, sử dụng tác phẩm của mình và quyền nhận thù lao có nghĩa là quyền yêu cầu người khác trả thù lao cho việc khai thác, sử dụng tác phẩm.

Theo quy định của pháp luật, quyền tác giả bao gồm quyền nhân thân và quyền tài sản.

Quyền nhân thân:

- Đặt tên cho tác phẩm;

- Đứng tên thật hoặc bút danh trên tác phẩm; được nêu tên thật hoặc bút danh khi tác phẩm được công bố, sử dụng;

- Công bố tác phẩm hoặc cho phép người khác công bố tác phẩm;

- Bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm, không cho người khác sửa chữa, cắt xén hoặc xuyên tạc tác phẩm dưới bất kỳ hình thức nào gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả;

Quyền tài sản

- Làm tác phẩm phái sinh;

- Biểu diễn tác phẩm trước công chúng;

-   Sao chép tác phẩm;

-   Phân phối, nhập khẩu bản gốc hoặc bản sao tác phẩm;

- Truyền đạt tác phẩm đến công chúng bằng phương tiện hữu tuyến, vô tuyến, mạng thông tin điện tử hoặc bất kỳ phương tiện kỹ thuật nào khác;

- Cho thuê bản gốc hoặc bản sao tác phẩm điện ảnh, chương trình máy tính.


Thời điểm phát sinh quyền tác giả


Quyền tác giả phát sinh kể từ ngày tác phẩm được sáng tạo và được thể hiện dưới một hình thức vật chất nhất định.


Thời hạn bảo hộ quyền tác giả âm nhạc


Quyền nhân thân thuộc quyền tác giả tồn tại vô thời hạn, trừ quyền công bố hoặc cho phép người khác công bố tác phẩm.

Quyền công bố hoặc cho phép người khác công bố tác phẩm và quyền tài sản có thời hạn bảo hộ là suốt cuộc đời tác giả và năm mươi năm tiếp theo năm tác giả chết. Trong trường hợp tác phẩm có đồng tác giả thì thời hạn bảo hộ chấm dứt vào năm thứ năm mươi sau năm đồng tác giả cuối cùng chết.

Tác phẩm khuyết danh có thời hạn bảo hộ là bảy mươi lăm năm, kể từ khi tác phẩm được công bố lần đầu tiên. Khi các thông tin về tác giả xuất hiện thì thời hạn bảo hộ được tính theo quy định như đối với tác phẩm đã xác định tác giả.

Thời hạn bảo hộ chấm dứt vào thời điểm 24 giờ ngày 31 tháng 12 của năm chấm dứt thời hạn bảo hộ quyền tác giả.


Chủ sở hữu quyền tác giả


Quyền nhân thân thuộc về tác giả.

Trong trường hợp tác phẩm được sáng tạo không phải trên cơ sở thực hiện nhiệm vụ hoặc hợp đồng giao việc thì quyền tài sản thuộc về tác giả.

Trong trường hợp tác phẩm được sáng tạo trên cơ sở thực hiện nhiệm vụ hoặc hợp đồng giao việc thì quyền tài sản thuộc về cơ quan, tổ chức giao nhiệm vụ hoặc bên giao việc theo hợp đồng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

Trong trường hợp quyền tài sản không thuộc về tác giả thì tác giả có quyền nhận thù lao, nhuận bút do chủ sở hữu quyền tài sản chi trả theo quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ.


Chuyển giao quyền tác giả


Quyền nhân thân không được chuyển giao, trừ quyền công bố hoặc cho phép người khác công bố tác phẩm.

Quyền công bố hoặc cho phép người khác công bố tác phẩm có thể được chuyển giao theo quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ.

Quyền tài sản có thể được chuyển giao toàn bộ hoặc từng phần theo hợp đồng hoặc để thừa kế, kế thừa.

Việc chuyển giao một phần hoặc toàn bộ quyền phải được thực hiện trên cơ sở hợp đồng dưới dạng văn bản.


Quản lý tập thể về quyền tác giả


Chủ sở hữu quyền tác giả có quyền cho phép hoặc không cho phép người khác sử dụng tác phẩm của mình. Tuy nhiên, việc quản lý quyền đơn lẻ theo từng cá nhân chủ sở hữu gần như là bất khả thi. Một tác giả không thể nào kiểm soát được tác phẩm của mình được sử dụng ở những đâu, vào những thời điểm nào, phục vụ những mục đích gì… Ngược lại, đối với người sử dụng, việc tìm đến từng tác giả của từng tác phẩm để xin phép và trả tiền bản quyền tiêu tốn rất nhiều thời gian, công sức và chi phí, thậm chí không thể thực hiện được. Điều này lại càng đúng hơn đối với các tác phẩm âm nhạc quốc tế.

Để giải quyết khó khăn này, giúp chủ sở hữu quyền quản lý hiệu quả quyền lợi hợp pháp của mình, đồng thời giúp người sử dụng tác phẩm âm nhạc thuận tiện trong việc thực hiện nghĩa vụ về quyền tác giả, các tổ chức quản lý tập thể đã ra đời.

Được sự ủy quyền từ phía các chủ sở hữu, các tổ chức quản lý tập thể đóng vai trò là đại diện thực hiện việc quản lý và khai thác quyền tác giả, trực tiếp đàm phán, thỏa thuận với người sử dụng, cấp phép và thu tiền bản quyền, sau đó phân phối tiền bản quyền thu được tới từng chủ sở hữu quyền.

Việt Nam hiện có 3 tổ chức quản lý tập thể là: Trung tâm Bảo vệ Quyền tác giả Âm nhạc Việt Nam (quản lý quyền tác giả trong lĩnh vực âm nhạc), Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Việt Nam (quản lý quyền liên quan của các nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình), Trung tâm Quyền tác giả Văn học Việt Nam (quản lý quyền tác giả trong lĩnh vực văn học).


Bảo hộ tác phẩm trên phạm vi quốc tế


Luật về quyền tác giả của mỗi nước quy định các quyền khác nhau liên quan đến tác phẩm. Trong đó, có nhiều quyền cũng được bảo hộ quốc tế. Các hiệp định và công ước quốc tế như công ước Berne, hiệp định TRIPS… đã tạo ra sự thống nhất về các quyền sở hữu quốc tế như quyền tác giả và các quốc gia ký kết đều nhất trí bảo hộ tác phẩm trên phạm vi quốc tế. Theo các điều ước này, các tác phẩm được bảo hộ dựa trên cơ sở luật pháp của nước sở tại. Điều đó có nghĩa là các tác phẩm của nước ngoài được sử dụng ở Việt Nam được bảo hộ theo luật về quyền tác giả của Việt Nam, trong khi các tác phẩm của Việt Nam được sử dụng ở nước ngoài sẽ được bảo hộ theo luật quyền tác giả của quốc gia đó.


Quyền liên quan


Quyền liên quan là quyền của những người tham gia vào việc thể hiện, định hình, đưa tác phẩm đến công chúng. Chủ sở hữu quyền liên quan có thể là người biểu diễn, người đầu tư để thực hiện cuộc biểu diễn, người đầu tư để tạo ra bản ghi âm, ghi hình, tổ chức phát sóng… Quyền tác giả và các quyền liên quan được bảo hộ một cách riêng biệt. Vì vậy, mỗi quyền cần có sự cho phép riêng. Ví dụ như khi thực hiện sao chép một bản ghi âm, người sử dụng không những cần xin phép người soạn nhạc và người viết lời bài hát (là người sở hữu quyền tác giả) mà còn phải được sự đồng ý của cả người biểu diễn và nhà sản xuất bản ghi âm (là người sở hữu quyền liên quan).

Quyền của người biểu diễn được bảo hộ năm mươi năm tính từ năm tiếp theo năm cuộc biểu diễn được định hình.

Quyền của nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình được bảo hộ năm mươi năm tính từ năm tiếp theo năm công bố hoặc năm mươi năm kể từ năm tiếp theo năm bản ghi âm, ghi hình được định hình nếu bản ghi âm, ghi hình chưa được công bố.

Quyền của tổ chức phát sóng được bảo hộ năm mươi năm tính từ năm tiếp theo năm chương trình phát sóng được thực hiện.

Thời hạn bảo hộ chấm dứt vào thời điểm 24 giờ ngày 31 tháng 12 của năm chấm dứt thời hạn bảo hộ các quyền liên quan.

Ý kiến bạn đọc (0)

Xem thêm các bình luận khác

Gửi bình luận của bạn

LƯU Ý: VCPMC sẽ biên tập ý kiến của bạn đọc trước khi xuất bản, chúng tôi hoan nghênh những ý kiến khách quan, có tính xây dựng và có quyền không sử dụng những ý kiến cực đoan không phù hợp.
Các ý kiến viết bằng ngoại ngữ, tiếng Việt không dấu hoặc có tính chất quảng cáo không được đăng.
Cám ơn sự đóng góp và hợp tác của bạn đọc.

Các bài viết khác:

Kết nối trên VCPMC