Tòa xác định nhạc sỹ Giáng Son là tác giả hợp pháp của "Giấc mơ trưa", BH Media mua và sử dụng bản ghi âm phối khí dựa trên bản gốc khi chưa được nhạc sỹ đồng ý là phạm luật, phải xin lỗi công khai.
Nhạc sỹ Giáng Son và nhạc sỹ Nguyễn Quang Long trong buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu đêm nhạc. (Ảnh: PV/Vietnam+)
Ngày 26/6, Toà án nhân dân thành phố Hà Nội mở lại phiên xét xử sơ thẩm vụ án kinh doanh thương mại về việc tranh chấp quyền sở hữu bản ghi âm, ghi hình giữa các nguyên đơn là nhạc sỹ Giáng Son, nhạc sỹ Nguyễn Vĩnh Tiến và bị đơn là Công ty cổ phần thương mại và dịch vụ truyền thông Bihaco (BH Media).
Dựa trên tài liệu chứng cứ và lời khai, tòa khẳng định nhạc sỹ Giáng Son và nhạc sỹ Nguyễn Vĩnh Tiến là đồng tác giả, đồng thời là đồng chủ sở hữu quyền tác giả đối với bài hát "Giấc mơ trưa". Trong đó, nhạc sỹ Giáng Son sáng tác phần nhạc và nhạc sỹ Nguyễn Vĩnh Tiến sáng tác phần lời, đã được bảo hộ ngay từ khi được sáng tạo và công bố lần đầu vào năm 2005. Giáng Son cũng là chủ sở hữu duy nhất của bản ghi âm gốc do ca sỹ Khánh Linh thể hiện.
Nhận định này dựa trên thực tế rằng Giáng Son đã trực tiếp đầu tư toàn bộ kinh phí, thuê phòng thu, phối khí và ca sỹ để tạo ra sản phẩm âm thanh hoàn chỉnh. Với tư cách chủ sở hữu, nhạc sỹ Giáng Son có toàn quyền phân phối, công bố và quản lý việc sử dụng bản ghi âm này trên mọi phương tiện kỹ thuật, bao gồm cả các nền tảng trực tuyến như YouTube.
Bản án sơ thẩm buộc BH Media chấm dứt ngay mọi hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan đối với bản ghi âm ca khúc “Giấc mơ trưa” do ca sỹ Khánh Linh thể hiện. Đồng thời doanh nghiệp này phải gỡ bỏ toàn bộ việc sử dụng, khai thác thương mại và các xác nhận chủ sở hữu bản quyền đối với bản ghi cho đến khi được sự đồng ý của các đồng tác giả. Đồng thời, Tòa cũng buộc BH Media phải thực hiện việc xin lỗi công khai nhạc sỹ Giáng Son và nhạc sỹ Nguyễn Vĩnh Tiến trên Báo Pháp luật, Thanh niên, Tuổi trẻ. Đây là vụ kiện đã kéo dài từ năm 2021, trải qua nhiều lần làm việc, hòa giải bất thành và hai lần phải tạm dừng phiên tòa.
Nhạc sỹ Giáng Son và đồng tác giả Nguyễn Vĩnh Tiến bày tỏ sự vui mừng, cho rằng “chiến thắng” này không chỉ là của riêng mình mà còn là của những tác giả, người làm nghệ thuật chân chính nói chung. (Ảnh: NVCC)
Khởi nguồn của vụ việc là một thông báo bản quyền trên YouTube. Năm 2021, nhạc sỹ Giáng Son lập kênh YouTube cá nhân để lưu giữ và giới thiệu lại những sáng tác của mình. Thế nhưng khi đăng tải ca khúc "Giấc mơ trưa", chị bất ngờ nhận được thông báo xác nhận bản quyền liên quan đến BH Media.
Việc video do mình sở hữu bị hệ thống YouTube xác nhận bản quyền từ BH Media khiến nữ nhạc sỹ cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm. Trên cơ sở đó, nhạc sỹ Giáng Son đã khởi kiện BH Media ra Tòa Kinh tế, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội, đề nghị Tòa xác định quyền tác giả đối với tác phẩm và yêu cầu BH Media xin lỗi công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng. Tuy nhiên, BH Media phủ nhận cáo buộc xâm phạm quyền tác giả và quyền liên quan. Theo đại diện doanh nghiệp, năm 2020 công ty ký hợp đồng nhận chuyển nhượng quyền quản lý, khai thác các bản ghi âm số từ “Hồ Gươm Audio” trên nền tảng YouTube, trong đó có bản ghi ca khúc "Giấc mơ trưa" do nghệ sỹ Dương Thùy Anh thể hiện. BH Media khẳng định không quản lý bản ghi do Giáng Son sản xuất, mà chỉ quản lý bản ghi được chuyển nhượng từ Hồ Gươm Audio.
Theo bị đơn, việc đưa tệp âm thanh lên hệ thống Content ID của YouTube chỉ là thao tác kỹ thuật nhằm bảo vệ bản ghi của chủ sở hữu, không phải hành vi đăng ký quyền tác giả hay khai thác trái phép tác phẩm.
Theo Hội đồng xét xử, bản ghi âm của nghệ sỹ Dương Thùy Anh (Hồ Gươm Audio) sử dụng phần hòa âm phối khí từ bản gốc của nhạc sỹ Giáng Son mà không được sự cho phép. Sau đó, BH Media lại tự ý xác nhận chủ sở hữu bản quyền tác phẩm trên hệ thống Content ID của YouTube đã xâm phạm đến quyền phân phối tác phẩm và quyền lợi kinh tế chính đáng của nguyên đơn.
Tòa cấp sơ thẩm xác định, việc BH Media đưa dữ liệu này vào hệ thống nhận diện tự động đã trực tiếp gây ra xung đột bản quyền ngay trên chính kênh YouTube chính thức của nhạc sỹ Giáng Son, khiến toàn bộ doanh thu quảng cáo bị điều hướng về phía bị đơn.
Tòa cũng cho rằng với tư cách là một doanh nghiệp truyền thông chuyên nghiệp và đối tác của YouTube, BH Media đã thiếu sự rà soát cần thiết về tính hợp pháp của nguồn gốc bản phối trước khi thực hiện các thao tác xác nhận chủ sở hữu trên môi trường số.
Ban đầu, nhạc sỹ Giáng Son yêu cầu bồi thường thiệt hại về danh dự và uy tín với số tiền một tỷ đồng. Tuy nhiên, tại phiên tòa, với tinh thần xây dựng và mong muốn sớm kết thúc vụ việc, phía nguyên đơn đã tự nguyện rút một phần yêu cầu khởi kiện với khoản tiền bồi thường này./.
Tác phẩm âm nhạc đi tìm tên tác giả
