Thuỵ Điển tiên phong ra mắt giấy phép AI âm nhạc, cho phép dùng tác phẩm có bản quyền để huấn luyện mô hình. Quy định mới đảm bảo nhạc sĩ và nhà soạn nhạc được trả tiền bản quyền.
Thuỵ Điển vừa tạo bước ngoặt pháp lý khi tổ chức quản lý bản quyền âm nhạc STIM giới thiệu giấy phép mới, cho phép các công ty AI được sử dụng hợp pháp các ca khúc có bản quyền để huấn luyện mô hình, đồng thời đảm bảo tác giả và nhạc sĩ được trả thù lao xứng đáng.
Động thái này xuất hiện trong bối cảnh làn sóng AI tạo sinh bùng nổ trong các ngành sáng tạo, làm dấy lên hàng loạt vụ kiện từ nghệ sĩ và các nhà xuất bản vì cáo buộc AI dùng tác phẩm mà không xin phép hay trả tiền.
Giấy phép do STIM phát triển - đại diện cho hơn 100.000 nhạc sĩ, nhà soạn nhạc và nhà xuất bản âm nhạc - cho phép AI huấn luyện trên các tác phẩm có bản quyền với cơ chế trả tiền bản quyền cho người sáng tạo.
Theo Liên đoàn Quốc tế các Hiệp hội Tác giả và Nhà soạn nhạc (CISAC), nếu không có cơ chế bảo vệ, thu nhập của người sáng tác có thể giảm tới 24% vào năm 2028. Trong khi đó, doanh thu từ sản phẩm âm nhạc tạo sinh bằng AI có thể đạt 17 tỉ USD/năm vào cùng thời điểm.
“Chúng tôi chứng minh rằng có thể đón nhận sự gián đoạn mà không hy sinh tính sáng tạo con người. Đây không chỉ là sáng kiến thương mại mà còn là bản thiết kế mẫu cho một tương lai công bằng hơn, nơi các công ty AI được pháp lý bảo đảm và nghệ sĩ được bồi thường xứng đáng”, Lina Heyman, quyền CEO STIM, cho biết.
Sáng kiến từ Thuỵ Điển được nhiều chuyên gia coi là “tiền lệ toàn cầu”, mở đường cho các quốc gia khác tham khảo,
tương tự như cách Spotify từng định hình lại ngành công nghiệp nhạc số - Ảnh: Internet
Thuỵ Điển từng đi đầu trong việc định hình ngành công nghiệp âm nhạc với Spotify và TikTok, và lần này, họ tiếp tục đặt ra tiêu chuẩn toàn cầu. Giấy phép AI mới cũng yêu cầu công nghệ giám sát bắt buộc, đảm bảo minh bạch và chi trả đúng cho người sáng tạo.
Songfox, một startup tại Stockholm, là đơn vị đầu tiên áp dụng giấy phép này, cho phép người dùng tạo ca khúc và bản cover bằng AI hợp pháp.
Theo báo cáo Global Music Report 2024 của IFPI, doanh thu âm nhạc số toàn cầu đạt hơn 19,3 tỉ USD năm 2023, chiếm gần 70% tổng doanh thu ngành nhạc. Thị trường này dự kiến vượt 25 tỉ USD vào năm 2027, với AI được xem là vừa động lực, vừa thách thức lớn nhất.
Sáng kiến từ Thuỵ Điển được nhiều chuyên gia coi là “tiền lệ toàn cầu”, mở đường để thế giới bước vào kỷ nguyên AI một cách sáng tạo có kiểm soát
Ở một diễn biến khác, trí tuệ nhân tạo còn lấn sân sang điện ảnh. Bộ phim hoạt hình dài Critterz, do OpenAI hậu thuẫn, hiện trong giai đoạn sản xuất và dự kiến ra mắt tại Liên hoan phim Cannes. Dự án hợp tác giữa Vertigo Films (London) và Native Foreign (Los Angeles) đã dùng AI để tạo nội dung hình ảnh và rút ngắn thời gian sản xuất xuống còn 9 tháng - thay vì 3 năm như cách làm truyền thống.
